Hipnoza a hipnoterapia. Poznaj kluczowe różnice

Czym jest hipnoza?

Hipnoza to naturalny stan umysłu, w którym dochodzi do zawężenia uwagi i zwiększonej koncentracji na wybranych bodźcach, przy jednoczesnym ograniczeniu znaczenia bodźców peryferyjnych. W tym stanie rośnie podatność na sugestie, a umysł łatwiej kieruje się do wewnątrz, koncentrując się na obrazach, emocjach i odczuciach.

Co istotne, hipnoza nie jest czymś obcym ani sztucznym. Każdy człowiek wielokrotnie doświadcza jej spontanicznie w ciągu życia. Dzieje się tak:

• podczas intensywnego czytania książki,
• w trakcie długiej jazdy samochodem,
• gdy „odpływamy” myślami,
• kiedy dziecko całkowicie zanurza się w zabawie.

U dzieci do około 6. roku życia stan hipnotyczny jest wręcz dominującym sposobem funkcjonowania umysłu. To właśnie dlatego dzieci uczą się tak szybko, tworzą rozbudowane światy wyobraźni i reagują emocjonalnie z dużą intensywnością. Wraz z wiekiem umysł coraz silniej zakotwicza się w logice i analizie, ale hipnoza nie znika, tylko zmienia się jedynie częstotliwość i sposób jej doświadczania.

Hipnoza sama w sobie nie jest terapią. Jest stanem świadomości i neutralnym narzędziem, które może być wykorzystane na wiele sposobów.

Czym jest hipnoterapia?

Hipnoterapia to celowe i profesjonalne wykorzystanie stanu hipnozy w procesie terapeutycznym. Oznacza to, że hipnoza staje się środkiem, a nie celem samym w sobie.

W hipnoterapii:

• pacjent jest wprowadzany w stan hipnozy przez wykwalifikowanego hipnoterapeutę,
• praca odbywa się według określonej metodologii terapeutycznej,
• celem jest zmiana, integracja lub regulacja określonych procesów psychicznych.

Hipnoterapia umożliwia dostęp do głębszych warstw umysłu niż te, które są zwykle dostępne w codziennym stanie czuwania. Dzięki temu możliwa staje się praca z:

• emocjami zapisanymi w nieświadomości,
• utrwalonymi schematami reakcji,
• przekonaniami powstałymi na wczesnych etapach życia,
• pamięcią emocjonalną i somatyczną.

W praktyce hipnoterapia może przybierać różne formy: od pracy z sugestią, przez obrazy mentalne i metafory, aż po eksplorację doświadczeń z przeszłości – zawsze jednak w bezpiecznym, kontrolowanym i etycznym kontekście terapeutycznym.

Hipnoza a hipnoterapia – najważniejsze rozróżnienie

Najprościej ujmując:

Hipnoza to stan umysłu. Hipnoterapia to proces terapeutyczny wykorzystujący ten stan.

Hipnoza:

• jest naturalna i powszechna,
• może pojawiać się spontanicznie,
• nie wymaga terapeutycznego celu,
• sama w sobie niczego „nie leczy”.

Hipnoterapia:

• jest zaplanowanym procesem terapeutycznym,
• wymaga kompetencji i odpowiedzialności terapeuty,
• opiera się na relacji terapeutycznej,
• służy leczeniu, integracji lub rozwojowi.

To dokładnie taka różnica, jak między relaksem a psychoterapią opartą na relaksacji – podobny mechanizm, zupełnie inny kontekst i odpowiedzialność.

Hipnoza terapeutyczna – czym różni się od hipnozy scenicznej?

Hipnoza terapeutyczna nie ma nic wspólnego z pokazami scenicznymi czy medialnymi uproszczeniami. W terapii:

• pacjent pozostaje w pełni świadomy,
• zachowuje kontrolę nad sobą,
• pamięta przebieg sesji,
• nie zrobi niczego wbrew swojej woli czy systemowi wartości.

Hipnoza terapeutyczna opiera się na współpracy, a nie dominacji. Sugestie sprzeczne z wewnętrznymi przekonaniami są automatycznie odrzucane przez umysł. Z tego powodu hipnoterapia jest uznawana za metodę bezpieczną pod warunkiem, że prowadzona jest przez odpowiednio przygotowanego specjalistę.

Hipnoterapia kliniczna – kiedy mówimy o pracy na głębokim poziomie?

Hipnoterapia kliniczna to forma pracy, która znajduje zastosowanie w leczeniu oraz wspieraniu osób zmagających się z realnymi trudnościami psychicznymi i psychosomatycznymi. Wykorzystywana jest m.in. w przypadku:

• lęków i fobii,
• przewlekłego bólu,
• zaburzeń psychosomatycznych,
• traum i doświadczeń z dzieciństwa,
• nałogów,
• problemów seksualnych,
• zaburzeń nastroju.

Jak przebiega sesja hipnoterapii?

Sesja hipnoterapii trwa zazwyczaj około 60 minut i obejmuje:

1. rozmowę wstępną i diagnozę,
2. indukcję hipnotyczną (wprowadzenie w trans),
3. właściwą pracę terapeutyczną,
4. wyjście z hipnozy i omówienie doświadczeń.

Pierwsza wizyta ma często charakter diagnostyczny i nie zawsze kończy się hipnozą – decyzja ta zależy od gotowości pacjenta oraz złożoności problemu.

Dla kogo jest hipnoterapia?

Hipnoterapia jest odpowiednia zarówno dla osób:

• chcących poradzić sobie z konkretnymi trudnościami,
• jak i tych, które interesuje samorozwój, zwiększenie samoświadomości czy praca nad potencjałem.

Może wspierać:

• budowanie pewności siebie,
• regulację emocji,
• zmianę nawyków,
• rozwój kreatywności,
• odporność na stres.

Podsumowanie: hipnoza to narzędzie, hipnoterapia to proces

Hipnoza i hipnoterapia nie są tym samym, choć jedno bez drugiego nie mogłoby istnieć. Hipnoza to naturalny stan umysłu, który każdy z nas zna z codziennego życia. Hipnoterapia natomiast to świadome, profesjonalne wykorzystanie tego stanu w celach terapeutycznych i rozwojowych.

Zrozumienie tej różnicy pozwala spojrzeć na hipnozę bez mitów i sensacji – jako na narzędzie oparte na neurobiologii, psychologii i relacji terapeutycznej. Właściwie stosowana hipnoterapia kliniczna nie obiecuje cudów, ale oferuje coś znacznie cenniejszego: realną możliwość zmiany u źródła.